Στον κόσμο του Salvador Dali, δεν υπήρχε θέση για την πραγματικότητα

Μία από τις πιο εκκεντρικές φυσιογνωμίες της σύγχρονης τέχνης, «φεύγει» σαν σήμερα από την ζωή.

Playboy Team

«Δεν έχει κανένα νόημα να πεθαίνεις. Πρέπει να ξέρεις πώς να εξαφανιστείς». Αυτή η φράση του Ζαν Μποντριγιάρ, γεμάτη σουρεαλισμό και περιφρόνηση για την πραγματικότητα, θα έβρισκε σίγουρα αντίκρισμα στην περίπτωση του Salvador Dali. Ενός καλλιτέχνη που η τέχνη του πλημμύριζε από φρικαλέα περιφρόνηση για την αλήθεια και τον κυνισμό της πραγματικότητας. Η «εξαφάνισή» του ήρθε στις 23 Ιανουαρίου του 1989 και η σημερινή μέρα είναι μία καλή ευκαιρία να θυμηθούμε την συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στο Playboy τον Ιούλιο του 1964. Εκεί όπου μεταξύ άλλων μίλησε για τον σπουδαιότερο καλλιτέχνη του κόσμου, τον συμβολισμό της τέχνης του αλλά και τις πρώτες του ερωτικές εμπειρίες.

Στην αυτοβιογραφία σας, «Η μυστική ζωή του Salvador Dali», ξεκινάτε τον απολογισμό της ζωής σας δηλώνοντας ότι οι πρώτες αναμνήσεις σας προέρχονται από τη μήτρα. Μπορείτε να μας μιλήσετε λίγο γι’ αυτό;

Όλα είναι μαλακά, όλα είναι σκοτεινά. Δεν είναι απαραίτητο να ανησυχούμε για την πραγματικότητα. Είναι η καλύτερη στιγμή που βιώνουμε ποτέ. Την στιγμή που γεννιόμαστε, χάνουμε τον παράδεισο. Ξαφνικά υπάρχει πάρα πολύ φως και όλα γίνονται πολύ ξηρά. Το τραύμα της ύπαρξης είναι βία. Σχεδόν όλοι έχουν αυτές τις προγεννητικές επιρροές, αλλά ίσως όχι όπως εγώ.

Ποιον θεωρείτε τον σπουδαιότερο καλλιτέχνη του κόσμου;

Σε όλες τις τέχνες, αναφορικά με το σήμερα, ο μόνος καλός είναι ο Dali. Όσον αφορά τη σύλληψη μιας ιδέας και όχι απαραίτητα την πραγματοποίηση. Δεν υπάρχει χρόνος για να πραγματοποιηθούν  ωραίοι πίνακες. Φοβάμαι να δημιουργήσω ένα αριστούργημα, γιατί, αν το κάνω, πιθανότατα τον επόμενο χρόνο θα είμαι νεκρός. Τουλάχιστον δημιουργικά.

Οι περισσότεροι ιστορικοί τέχνης θεωρούν τον Πικάσο και όχι τον Νταλί ως τον μεγαλύτερο καλλιτέχνη εν ζωή. Ποια είναι η γνώμη σας;

Είναι ιδιοφυΐα αλλά ταυτόχρονα αυτοκαταστροφικός. Καταστρέφει την ομορφιά. Για μένα πιο σημαντική είναι η κλασική ομορφιά των Raphael, Velazquez, Goya και Vermeer. Αυτό το κλασικό ιδεώδες, με τις απαιτητικές τεχνικές του, είναι το πιο σημαντικό πράγμα που αξίζει να μελετήσει ένας ζωγράφος ώστε να αποκτήσει υπόβαθρο. Δεν έχουν όλοι γνώση του σχεδίου και έτσι εμπλέκονται με εξειδικευμένες ιδέες.

Ποια ήταν η πρώτη σας ερωτική εμπειρία;

Με τη γυναίκα μου. Πριν τη γνωρίσω δεν είχα κάνει απολύτως τίποτα, παρότι υπήρξαν πολλές ευκαιρίες. Ο λόγος ήταν ότι φοβόμουν το σεξ. Φοβόμουν ότι ήμουν ανίκανος γιατί είχα διαβάσει ένα ερωτικό βιβλίο που έκανε λόγο για βάναυσους τρόπους. Και ένιωσα ότι ήταν αδύνατον να προκαλέσω τέτοιες καταστάσεις, οπότε δημιουργήθηκε ένα συναίσθημα ανικανότητας.

Σκοπεύετε να κάνετε παιδιά;

Δεν μου αρέσουν τα παιδιά. Ούτε τα σκυλιά, ούτε οι γάτες. Μόνο τα καλαμάρια. Και αυτά μόνο στα όνειρά μου, όπου ένα καλαμάρι ζει πάνω στο χαλί ενός σαλονιού και όχι στη θάλασσα.

Οι πατερίτσες έχουν μια εξέχουσα θέση σε πολλά από τα έργα σας. Ποιος είναι ο συμβολισμός τους;

Όταν ήμουν μικρός, ανακάλυψα ένα ζευγάρι πατερίτσες στην σοφίτα. Από τότε έγινε για μένα το σύμβολο του θανάτου και της ανάστασης. Την ίδια στιγμή, σχετίζονται και μ’ ένα αίσθημα ανικανότητας. Όπως ένιωθα στα πρώτα χρόνια της ζωής μου. Βέβαια πλέον έμαθα ότι αυτό δεν είναι αλήθεια αλλά παρόλα αυτά εξακολουθώ να τις χρησιμοποιώ στην ζωγραφική μου.

Ποια είναι τα σχέδιά σας για το μέλλον;

Σε δύο χρόνια, σχεδιάζω να κόψω το μουστάκι μου. Θα το κάνω αυτό γιατί αρχίζουν και πέφτουν τα μαλλιά μου και  θέλω να φορέσω περούκα. Αλλά δεν είναι δυνατόν να έχει κάποιος και μουστάκι και περούκα. Είναι too much. Οπότε πρέπει να κόψω το μουστάκι μου. Και η τελετή θα πραγματοποιηθεί στη Βενετία όπου θα υπάρξει τηλεοπτική κάλυψη και όλοι θα δώσουν το παρών. Δεν θα έχω μία αλλά δύο περούκες. Μία γκρι για την ημέρα και μία μαύρη για τη νύχτα. Και μετά από αυτή τη τελετή θα επιστρέψει η μοναρχία στην Ευρώπη.  Ο στρατηγός Φράνκο θα αποφασίσει να αποκαταστήσει τη μοναρχία στην Ισπανία, όλοι θα φορούν περούκες ξανά και θα υπάρξει μία αναγέννηση. Η τέχνη και η ζωγραφική θα ανθίσουν και πάλι. Και γι’ αυτό θα ευθύνεται ο Νταλί.

Δειτε τις photo