Playboy Flashback: Μάνος Χατζιδάκις

Μία συζήτηση με τον «μεγάλο ερωτικό» της μουσικής μας και τον «τρυφερό προβοκάτορα» του δημόσιου βίου.

Playboy Team

Προφητικός, πνευματώδης, τρυφερός, θαρραλέος και ουσιαστικός. Αυτά είναι 5 από τα εκατοντάδες επίθετα που χρειάζονται για να περιγράψουν την μεγαλύτερη μουσική ιδιοφυία του τόπου μας. Ο λόγος για τον Μάνο Χατζιδάκι που η στήλη «Flashback» του playboy.gr τον φιλοξενεί σε αυτό το throwback της Πέμπτης. Η οξυδέρκεια και ο λυρισμός του Μάνου πέρασαν μέσα από τις σελίδες του ελληνικού Playboy και ξεσκονίζοντας το αρχείο μας θυμηθήκαμε την συνέντευξη που έδωσε τον Μάιο του 1986 στον Στάθη Τσαγκαρουσιάνο. Διαλέξαμε τα καλύτερα αποσπάσματα (πράγμα δύσκολο σε μία τόσο ενδιαφέρουσα συζήτηση) και σου τα παρουσιάζουμε παρακάτω ώστε να νοσταλγήσεις ή να μάθεις άγνωστα κομμάτια της σπουδαίας προσωπικότητάς του.

1) Λένε πως πάντα καταστρέφετε όσα εσείς ο ίδιος δημιουργείτε.

Τι ιδέα! Δεν είναι ούτε άρρωστος ούτε ιδιότυπος. Αλλά φυσικά παύω να ενδιαφέρομαι, έστω κι αν το έχω ο ίδιος δημιουργήσει, για κάτι που αρχίζει να προδίδει τα αίτια που το γεννήσανε, πέρα από τις αφορμές και τις αιτίες που συμβάλλουν σε αυτήν την προδοσία.

2) Η στάση σας στη δικτατορία;

Εδώ είμαστε. Λοιπόν σου απαντώ. Υπήρξα συνεπής με τις πεποιθήσεις μου και με τον εαυτό μου. Δεν αντιστάθηκα. Δεν συνεργάστηκα. Τις δυσκολίες τις πέρασα μέσα μου. Δεν καταδέχομαι να απολογηθώ. Δεν ταλαιπωρήθηκα φανερά. Άλλωστε, όσους ταλαιπωρήθηκαν στη διάρκεια της δικτατορίας, ήρθε το ΠΑΣΟΚ και άσχετα από την αξία τους, τους υπουργοποίησε. Τι γίνεται με κάποιους άλλους που βασανίστηκαν αληθινά και παραμένουν ανώνυμοι ακόμη και τώρα; Κι ίσως εξακολουθούν να βασανίζονται με κάθε έννοια στ’ όνομα του σοσιαλισμού σήμερα όπως παλιά στ’ όνομα της Πατρίδος και του Έθνους; Μ’ αυτούς είμαι μαζί. Μ’ αυτούς συνυπάρχω, κι όχι με τους φανερά «ταλαιπωρηθέντες» άρα και αμειφθέντες. Μεγαλύτερη κατάπτωση μπορούσε να φανταστεί κανείς από αυτή που ζούμε σήμερα;

3) Ο φασισμός ζει μέσα μας;

Οι φασίστες είναι μια θλιβερά υποανάπτυκτη κι άρρωστη ανθρώπινη παρουσία επί Γης. Μόνο που σήμερα γνωρίζουμε καλά πως κι ο κομμουνισμός είναι μια νεώτερη και πιο σύγχρονη ενδυμασία τους. Ακόμη, πως ο φασισμός ελλοχεύει μέσα μας και πως, εάν δεν έχει ν’ αντιμετωπίσει παιδεία και ψυχική υγεία, μας κυριεύει και μας διαβρώνει, είτε πιστεύουμε στον σοσιαλισμό είτε στις δημοκρατίες.

4) Ποιοι άνθρωποι σας αρέσουν; Οι νεαροί ή οι μεγαλύτεροι;

Μου αρέσουν οι 18χρονοι όταν δεν τραγουδάνε, οι 24χρονοι όταν ακούνε, οι 30χρονοι όταν συνομιλούνε, οι συνομήλικοι όταν φανερώνουν παιδεία και ζωτικότητα και οι εις ηλικίαν γέροντες όταν σιωπούν χαμογελώντας με κατανόηση.

Η έννοια του ανδρός περιέχει τρυφερότητα και ποίηση. Μην μπερδεύεις την έννοια του ανδρός με την του επιβήτορα.

5) Ισχύει ότι δεν έχετε καλή ιδέα για την δημοσιογραφία στην Ελλάδα;

Έχω πολλούς φίλους στους κύκλους της δημοσιογραφίας, τους οποίους εκτιμώ πολύ. Μα η ανόητη και απαίδευτη δημοσιογραφία είναι διαδεδομένη στον καιρό μας και έχει επικινδύνως αναπτυχθεί. Κι έτσι η ανοησία έχει πλημμυρίσει και σκεπάσει την κοινή γνώμη, τόσο που να μη διαθέτει πλέον γνώμη. Είναι μια κοινή, χωρίς γνώμη!

6) Ποια είναι η έννοια του πραγματικού άνδρα;

Η έννοια του ανδρός περιέχει τρυφερότητα και ποίηση. Μην μπερδεύεις την έννοια του ανδρός με την του επιβήτορα. Ο επιβήτορας είναι ζώο πλειοψηφούν στις ανθρώπινες κοινωνίες μας. Ο άνδρας είναι άνθρωπος με πολυδιάστατες ευαισθησίες, που φυσικά ολοένα και σπανίζει στους «αυριανικούς» καιρούς που ζούμε.

7) Είστε ομοφυλόφιλος;

Έχει ενδιαφέρον αυτό; Είμαι ελεύθερος. Άρα και ομοφυλόφιλος

8) Με την ευκαιρία, πώς δέχεστε το ότι η συνέντευξή σας αυτή θα φιλοξενηθεί στο Playboy ανάμεσα σε γυμνά;

Είμαι απόλυτα βέβαιος πως αν μερικοί αγοράσουν το Playboy για ν’ αυνανιστούν, η συνέντευξή μου δεν θα τους βοηθήσει για έναν εντατικότερο αυνανισμό. Οφείλουν να την παρακάμψουν. Αλλά δε νομίζω πως το περιοδικό αυτό λειτουργεί μόνο με τα γυμνά. Έχει φιλοξενήσει πολλές σημαντικές συνεντεύξεις, για τις οποίες κατέληξα να γίνω τακτικός αναγνώστης του.

Τα γυμνά του Playboy είναι πανέμορφα. Δεν έχουν σχέση με πορνογραφία αλλά τα τοποθετώ στο επίπεδο της τέχνης.

9) Όμως η αποενοχοποιημένη στάση σας απέναντι στο γυμνό δεν φάνηκε καθόλου στο «Τέταρτο», όσο το διευθύνατε εσείς.

Δεν ξεκίνησα για να παρέχω γυμνό στους αναγνώστες μου. Οι καιροί μας διαθέτουν άφθονο γυμνό. Έτσι, είπα να παρουσιάσω ένα περιοδικό με «ντυμένους». Αλλά οι οπαδοί του ντυμένου γυμνού δεν υπερβαίνουν τους 16.000 και η χρηματοδότρια «Γραμμή» μας απέλυσε. Μια διδακτική ιστορία για μικρούς και για μεγάλους.

10) Και το ηθικό δίδαγμα;

Μην ξεκινάτε την έκδοση περιοδικών χωρίς συμβόλαια. Οι χρηματοδότες γυμνοί δεν είναι ωραία, ενώ τα γυμνά του Playboy είναι πανέμορφα. Δεν έχουν σχέση με πορνογραφία αλλά τα τοποθετώ στο επίπεδο της τέχνης.

11) Η τόση πορνογραφία σήμερα, αποδεικνύει τη σεξουαλική πείνα των νεοελλήνων;

Όχι. Αποδεικνύει την χρεοκοπία τους στο να κάνουν σωστά έρωτα. Οι νεοέλληνες απ’ τα παλιά χρόνια, δεν είχανε πείνα αλλά μια λάθος αντίληψη για την ερωτική πράξη. Την θεωρούσαν πολυτελή αυνανισμό. Αυνανισμό δι’ άλλου προσώπου. Κατά συνέπεια σήμερα, που η πορνογραφία είναι ελεύθερη, ικανοποιούνται οι παραδοσιακές απαιτήσεις του νόμιμου πληθυσμού.

12) Η εκπόρνευση έχει σχέση με την πορνογραφία;

Η εκπόρνευση είναι το τελευταίο σκαλοπάτι του εκχυδαϊσμού. Μεταχειρίζεται την πορνογραφία, αλλά δεν έχει προσχήματα. Παρουσιάζει γυμνή όλη την ασχήμια της.

13) Για σας, τι είναι η ερωτική πράξη;

Επικοινωνία. Η βαθύτερη και πιο ουσιαστική ανθρώπινη επικοινωνία. Που παρέχει μέγιστη ηδονή. Όμοια με αυτή του δασκάλου με τον μαθητή, του γονιού με το παιδί. Όμως κατέληξε «πράξη ντροπής», από την εκκλησία που καταδυναστεύει την έννοια της οικογένειας κι από το κράτος που ενδιαφέρεται αποκλειστικά και μόνο για μια πολεμική κρεατομηχανή.

14) Φοβάστε τη μοναξιά;

Η μοναξιά είναι επίσης μία άσκηση ζωής. Πρέπει κανείς ν’ ασκείται σ’ αυτήν σε όλη του τη ζωή αν είναι δυνατόν. Κι εγώ άρχισα την άσκηση ιδιαίτερα από τον καιρό που έχασα τη μητέρα μου. Μα η μοναξιά μου είναι, θα έλεγα, μεσογειακή που δεν μελαγχολεί ούτε επηρεάζει αποφασιστικά την εξέλιξή μου. Δεν μπορείς να καταλάβεις ότι αρχίζω να εξαφανίζομαι, απέχοντας σιγά-σιγά από όλα αυτά τα θέλγητρα που μου απαριθμείς; Θέλω να απαλλαγώ από όλες τις εφήμερες και κάπως μάταιες απολαύσεις που με έδεσαν τόσο καιρό με το χώμα, τη γη και να πετάξω προς τον Θάνατό μου. Και πού ξέρεις; Ίσως πετώντας προς Αυτόν θυμηθώ τον ξεχασμένο μου προορισμό. Προς τα άστρα. Άδειος και ολόφωτος.

* Η συνέντευξη του Μάνου Χατζιδάκι δόθηκε στον Στάθη Τσαγκαρουσιάνου για το τεύχος «Μάιος 1986» του ελληνικού Playboy.