Όταν ο David Bowie μιλούσε στο αμερικανικό Playboy

Τρία χρόνια μετά το θάνατό του, αναδημοσιεύουμε τη συνέντευξη με την οποία αποχαιρέτησε τις ΗΠΑ για τη γοητεία του Βερολίνου.

Playboy Team

Σαν σήμερα το 2016 ο David Bowie αποφάσισε να εγκαταλείψει αυτό τον κόσμο και να γίνει αστρική σκόνη που θα ταξιδεύει στο σύμπαν. Με αφορμή τα 3 χρόνια από την επέτειο του θανάτου, αναδημοσιεύουμε μέρος της συνέντευξης που παραχώρησε στο αμερικάνικό Playboy τον Σεπτέμβριο του 1976.

Ο Bowie ήταν τότε 29 χρονών, είχε κάνει τόσα που για την ιστορία της μουσικής θα ήταν ήδη πολύ σημαντικά αν δεν έκανε τίποτα άλλο. Κι όμως, μπροστά του βρισκόταν η περίοδος του Βερολίνου.

Η εισαγωγή του αμερικανικού άρθρου είναι ενδεικτική: “Κάποτε ήταν ο ξανθομάλλης φολκ τραγουδιστής. Έπειτα, ο frontman των Buzz. Στη συνέχεια ο αμφιφυλόφιλος τραγουδοποιός, για να ακολουθήσει διαστημικός, κοκκινομάλλης κιθαρίστας με τους Spiders From Mars. Συνέχισε ως soul τραγουδιστής. Μετά, έγινε ηθοποιός και στο τέλος μετατράπηκε σε ένα μάλλον συντηρητικό crooner”.

Ας ξεκινήσουμε με ένα θέμα που πάντα θέτεις εσύ ο ίδιος: Η αμφιφυλοφιλία σου είναι ένα γεγονός ή ένα αστικός μύθος που θες να συντηρείς;

Είναι αλήθεια –είμαι αμφιφυλόφιλος. Ωστόσο, δεν μπορώ να αρνηθώ ότι το έχω χρησιμοποιήσει όλο αυτό και σαν μέρος της μυθολογίας μου. Μάλλον είναι ό,τι καλύτερο μου συνέβη –και έχει και πλάκα. Όλοι μιλούν για αυτό.

Γιατί λες ότι είναι ό,τι καλύτερο σου συνέβη;

Για ένα πολύ απλό λόγο: τα κορίτσια νομίζουν –αυθαίρετα- ότι δεν έχω πάει ακόμα με γυναίκα. Επομένως, είναι πολλές αυτές που θέλουν να με κάνουν να περάσω στην άλλη πλευρά, την ετεροφυλόφιλη. Και έρχονται μόνες τους ή σε παρέα και μου λένε: «Έλα, θα δεις θα περάσουμε ωραία, δεν είναι τόσο άσχημο όσο πιστεύεις». Εγώ πάντα κάνω το χαζό σε αυτές τις περιπτώσεις και περνάμε όντως ωραία.
Από την άλλη –γιατί είμαι βέβαιος ότι θες να μάθεις και την άλλη πλευρά- κάπου στα 14 συνειδητοποίησα ότι το σεξ είναι το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή μου. Δεν είχε σημασία πώς και με ποιον ήταν. Σημασία είχε η ίδια η σεξουαλική εμπειρία. Για να το πω αλλιώς: αν ποτέ βρισκόμουν στη φυλακή, θα ήξερα πώς να περνούσα καλά.

Παρόλα αυτά κανένας ροκ καλλιτέχνης δεν έχει βγει ανοιχτά να μιλήσει για αυτά τα θέματα. Εσύ γιατί προβάλλεις την αμφισεξουαλικότητά σου;

Αναγκάστηκα να το κάνω όταν ήρθα στις ΗΠΑ. Με είχαν ρωτήσει σε μια συνέντευξη αν ήμουν γκέι και απάντησα «Όχι, είμαι αμφιφυλόφιλος». Όλα αυτά το 1971. Το το σεξ ήταν θέμα ταμπού και όλοι ήθελαν να δουν ένα τέρας σαν εμένα –ωστόσο για τη μουσική μου δεν είχαν ιδέα. Δεν μπορούσαν να χωνέψουν το ανδρόγυνο, ασέξουαλ στυλ μου.

Δεν ξέρω αν πρέπει να σε πιστέψω, διότι μέχρι στιγμής πολλές φορές έχεις ανακαλέσει πράγματα που έχεις πει. Για παράδειγμα, έχεις ανακοινώσει ήδη δύο φορές την απόσυρσή σου από τη μουσική και όμως συνεχίζεις. Πώς δικαιολογείς αυτές τις αντιφάσεις;

Είπα ψέματα. Δεν ήταν και τόσο δύσκολο. Άλλωστε το μόνο πράγμα που έχει σημασία είναι αυτό που κάνω κάθε φορά στο «τώρα». Δεν μπορώ να θυμάμαι τι έχω πει –δεν με νοιάζει κιόλας να το κάνω. Το θέμα είναι να γίνεσαι αυτός ο άνθρωπος που θες. Δεν έχω ιδέα τι θα κάνω σε ένα χρόνο από τώρα. Μπορεί να είμαι ένας παράφρονας, ένα παιδί των λουλουδιών ή ένας δικτάτορας. Με τον τρόπο αυτό, δεν βαριέμαι ποτέ.

Τι άλλο σε κάνει να μη βαριέσαι;

Εσύ θα μου πεις.

Ναρκωτικά;

Ω! έλα τώρα. Τι χρονιά έχουμε. 1976, σωστά; 11 χρόνια, λοιπόν, είμαι φτιαγμένος. Ωστόσο, το μόνο είδος ναρκωτικών που κάνω είναι αυτά που με κάνουν να δουλεύω περισσότερο. Όμως δεν έχω κάνει κάποιο σκληρό ναρκωτικό από το 1968. Μου αρέσουν τα ναρκωτικά που σε κρατάνε σε σπίντα. Δεν μου αρέσει να «χάνομαι», είναι χάσιμο χρόνο για μένα. Γενικά με εξοργίζει ό,τι με κρατάει μακριά από την δουλειά, είτε αυτό είναι ο ύπνος είτε ένα απλό κρύωμα.

Θυμάσαι ποια ήταν η πρώτη φορά που φτιάχτηκες;

Με χόρτο; Πολύ παλιά. Από μικρός προτιμούσα τα χάπια. Την πρώτη φορά που δοκίμασα χόρτο, είχα ήδη κάνει κοκαΐνη. Τη θυμάμαι όμως εκείνη τη φορά. Ήταν με τον John Paul Jones των Led Zepelin

Παραισθησιογόνα έχεις δοκιμάσει;

Α, ναι! Είναι όλα πολύχρωμα, αλλά ξέρεις κάτι; Η φαντασία μου είναι πιο πλούσια. Αυτά τα ναρκωτικά δίνουν πρόσβαση στον κόσμο της φαντασίας σου. Ε, αυτό το έχω κατακτήσει χωρίς τη συνδρομή τους. Δεν ήταν κάτι ξεχωριστό για μένα ούτε τα χρειάζομαι για να φτιάξω μουσική.

Σε τι βαθμό τα ναρκωτικά έχουν επηρεάσει τη μουσική σου;

Η μουσική μου είναι προέκταση του εαυτού μου. Επομένως η ερώτηση είναι πόσο έχουν επηρεάσει τα ναρκωτικά εμένα. Με έχουν γαμήσει. Αλλά με έχουν γαμήσει με έναν ωραίο τρόπο. Το διασκέδαζα όλο αυτό.

Πολλοί θα πουν ότι με το τραγούδι «Station to Station» περνάς το μήνυμα υπέρ της χρήσης της κοκαΐνης;

Δεν στέλνω κανένα μήνυμα. Δεν έχω κάτι να πω ή να δώσω κάποια συμβουλή. Μερικές ιδέες προτείνω που θα κάνουν τους ανθρώπους να αφιερώνουν λίγο περισσότερο χρόνο στην ακρόαση. Μπορεί εκείνοι να βγάλουν ένα συμπέρασμα, να κρατήσουν κάτι.

Ξεκουράζεσαι ποτέ;

Αν εννοείς να πηγαίνω διακοπές, όχι δεν πάω. Η ξεκούραση μου έρχεται μέσα από τη δουλειά μου. Είμαι πολύ σοβαρός με τη δουλειά μου. Θα ήθελα να είμαι ένα υπερφυσικό όν που θα μπορούσε να βελτιώνει ό,τι του παρέχεται σε αυτόν τον κόσμο και να το κάνει να αποδίδει 300% καλύτερα. Αποδεδειγμένα, μπορώ να γίνω.

Δεν αμφιβάλλεις ποτέ για τον εαυτό σου, τις ικανότητές σου;

Πλέον όχι τόσο. Πριν δύο χρόνια αντιλήφθηκα ότι είχα μετατραπεί απόλυτα σε ένα προϊόν του χαρακτήρα του Ziggy Stardust. Έτσι έπρεπε να ξανακαλύψω τον εαυτό μου, να δημιουργήσω μια νέα ταυτότητα. Έκανα τον εαυτό κομματάκια, τον ξέσκισα κανονικά, τον έκοψα κομμάτι-κομμάτι. Και ό,τι δεν μου άρεσε το απέβαλλα.

Υπάρχουν φορές που δυσκολεύεσαι να αναγνωρίσεις ποιος πραγματικά είσαι. Που μια περσόνα έχει τον πρώτο λόγο πάνω στον αληθινό στο χαρακτήρα;

Να πω την αλήθεια, δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο αληθινός David Jones (σ.σ. το κανονικό όνομα του Bowie). Είναι σαν να ανοίγεις ένα όστρακο, δεν ξέρεις τι θα βρεις. Στη δική μου περίπτωση όλο αυτό γίνεται πιο περίπλοκο. Υπάρχουν πολλά όστρακα και δεν ξέρω καν πώς μοιάζει ένα μαργαριτάρι.

Έχεις πει ότι βρίσκεις το ροκ καταθλιπτικό, αποστειρωμένο και διαβολικό. Το πιστεύεις;

Νια φυσικά. Οτιδήποτε συμβάλλει στη στασιμότητα είναι κακό. Δεν είναι ροκ αν δεν σε ξεβολεύει, αν δεν σε αναστατώνει. Επομένως, αποφάσισα ότι πρέπει να προσχωρήσω. Είμαι διασκεδαστής, όχι ένας ροκ τραγουδιστής. Έκανα μια ταινία, το «The Man who fell from Earth» και θα κάνω και άλλα, με κάθε ευκαιρία. Τη στιγμή εκείνη που νιώθεις ότι περπατάς σε ασφαλές έδαφος, εκείνη ακριβώς τη στιγμή έχεις πεθάνει. Πάει, τελείωσες. Το τελευταίο πράγμα που θέλω είναι να «καθιερωθώ». Θέλω κάθε φορά που πέφτω για ύπνο να σκέφτομαι ότι αν το επόμενο πρωί δεν ξυπνήσω, τουλάχιστον ήμουν ζωντανός καλλιτεχνικά για όσο ζούσα.

Δεν φημίζεσαι για τις καλές σου σχέσεις με άλλους καλλιτέχνες;. Ωστόσο, υπάρχει η φήμη για εκείνο το μεγάλο ταξίδι που έκανες στην Ευρώπη με τον Dylan;

Αυτό είναι ψέμα. Από τότε που ήρθα στις ΗΠΑ δεν έχω φύγει. Με τον Dylan δεν είμαστε στενοί φίλοι. Για την ακρίβεια, νομίζω πως με μισεί.

Δεν εντυπωσιάστηκες όταν τον γνώρισες;

Δεν θα το έλεγα. Μεταξύ μας όμως, έχει περάσει πολύς καιρός από την τελευταία φορά που με εντυπωσίασε κάποιος.

Η γυναίκα σου, η Angie, δεν ήταν εκείνη που κανόνισε το πρώτο σου συμβόλαιο;

Η Angie και εγώ γνωριζόμασταν επειδή βγαίναμε έξω με τον ίδιο άνδρα. Ένας άλλος εραστής της ήταν talent scout για την Mercury Records. Είχαν έρθει να με δουν σε ένα Live. Δεν του άρεσα καθόλου. Η Angie τον απείλησε ότι αν δεν μου έκλεινε συμβόλαιο, θα τον παρατούσε.

Σε τι πιστεύεις;

Στον εαυτό μου, στην πολιτική, στο σεξ

Αφού ανέφερες πρώτα τον εαυτό σου, θεωρείς ότι είσαι ένας διανοούμενος της εποχής μας;

Σε καμία περίπτωση. Θα έλεγα ότι είμαι ένας καλόγουστος κλέφτης. Η μόνη τέχνη που έχω σπουδάσει είναι η τέχνη της κλοπής. Και είμαι αποτελεσματικός σε αυτό. Εξάλλου, τι δημιουργεί ένας καλλιτέχνης; Αν, ας πούμε, είσαι εφευρέτης, εφευρίσκεις κάτι ελπίζεις ότι οι άλλοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν. Θέλω η τέχνη να έχει το ίδιο πρακτικό αποτέλεσμα. Η τέχνη μπορεί να γίνει μέρος της πολιτικής, να ενδυναμώσει τα ζητήματα σεξουαλικότητας, μπορεί να γίνει μία δύναμη και να πάρει όποια μορφή θες. Οφείλει όμως κάθε φορά να είναι χρήσιμη. Ώρες- ώρες, απορώ. Τι σκατά θέλουμε οι καλλιτέχνες; Να γεμίσουν τα μουσεία με εκθέματά μας; Δεν έχω κανένα πρόβλημα να δηλώσω το θαυμασμό μου για τη δουλειά κάποιου. Ο Mick Jagger, για παράδειγμα, δεν μου λέει ποτέ τι ετοιμάζει. Ξέρει ότι θα το κλέψω.

Πολλοί ψυχίατροι θα έλεγαν ότι είσαι εμμονικός. Δεν σε φοβίζει το γεγονός ότι στην οικογένειά σου υπάρχει ιστορικό ψυχασθένειας;

Ο αδελφός μου νοσηλεύεται στο ψυχιατρικό άσυλο. Θέλω να πιστεύω ότι η ψυχασθένεια οφείλεται στο ότι είμαστε όλοι υπερβολικά ευφυείς στην οικογένειά μου, αλλά δυστυχώς δεν είναι αλήθεια, διότι πολλοί συγγενείς μου είναι απλώς «πουθενάδες». Παρόλα αυτά, πολλοί από τη δική μου οικογένεια είναι ψυχάκηδες με βούλα. Δεν είναι να παίζεις μαζί τους, νοσηλεύονται. Ή είναι νεκροί.

Τι λες να πιστεύουν για σένα;

Δεν έχω ιδέα. Έχω να μιλήσω χρόνια μαζί τους. Ο πατέρας μου έχει πεθάνει και η τελευταία φορά που μίλησα με τη μητέρα μου ήταν πριν δύο χρόνια. Να πω την αλήθεια, δεν τους καταλαβαίνω.

Παλιότερα είχες δηλώσει ότι θαυμάζεις τον φασισμό και ότι θα κατέβεις για Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου. Ήταν ένα ακόμα παιχνίδι για να χειραγωγήσεις τα media;

Φυσικά και ήταν. Τα πάντα έχουν να κάνουν με τη χειραγώγηση των μέσων. Παρόλα αυτά, πιστεύω στον φασισμό. Θεωρώ ότι ο μοναδικός τρόπος για να κατακτήσουμε γρηγορότερα μια φιλελεύθερη κοινωνία, είναι να επιταχύνουμε την εξέλιξη της Δεξιάς, να περάσουμε γρήγορα από όλες τις φάσεις της. Οι άνθρωποι αντιδρούν καλύτερα όταν βρίσκονται κάτω από αυταρχικά καθεστώτα. Φυσικά η τηλεόραση είναι ο μεγαλύτερος φασίστας που έχουμε γνωρίσει. Και η ροκ σταρ είναι φασίστες. Και ο Hilter ήταν ο πρώτος ροκ σταρ.

Πώς προκύπτει αυτό;

Για σκέψου το. Για μένα ήταν όσο καλό όσο είναι ο Jagger. Βγήκε μπροστά, έχτισε το κοινό του. Δεν ήταν πολιτικός, ήταν ένας καλλιτέχνης των ΜΜΕ. Χρησιμοποίησε προς όφελός του την πολιτική και τη δραματουργία και δημιούργησε αυτό τον χαρακτήρα που κυβέρνησε για 12 χρόνια.

Φοβάσαι ακόμα ότι μπορεί να σε δολοφονήσουν πάνω στη σκηνή;

Όχι πια. Έχω ήδη πεθάνει πολλές φορές πάνω στη σκηνή. Δεν είναι και τόσο άσχημο. Πλέον έχω καταλάβει ότι ο θάνατός μου πρέπει να είναι κάτι πολύτιμο. Πρέπει να τον αξιοποιήσω. Θέλω ο θάνατός μου να είναι το ίδιο ενδιαφέρων όσο και η ζωή μου. Το να δολοφονηθείς δεν είναι και πολύ ηρωϊκό.

Ποιο πιστεύεις ότι θα είναι το μέλλον της μουσικής;

Θα αναδείξει την ευαισθησία της εργατικής τάξης. Για μένα το παράγεις noise μουσική μου φαίνεται λογικό. Η αγαπημένη μου μπάντα είναι από τη Γερμανία. Τους λένε Kraftwerk και γράφουν μουσική που βελτιώνει την παραγωγικότητα.

Ας μιλήσουμε για ταινίες. Πώς αποφάσισες να συμμετάσχεις στον «The Man who Fell from Earth»;

Μου έστειλαν το σενάριο και αμέσως με γοήτευσε ο χαρακτήρας του Newton. Είχα πολλά κοινά στοιχεία μαζί του. Υπήρχε όμως ένα πρόβλημα. Το σενάριο ήταν χάλια. Αλλά το έκανα.

Θεωρείς ότι η υποκριτική είναι πιο σημαντική από το rock n roll;

Μα και το rock n roll είναι υποκριτική. Κάθε μου άλμπουμ δεν είναι παρά μια δική προσπάθεια να υποδυθώ συγκεκριμένους χαρακτήρες. Και αυτός είναι ο λόγος που δεν είμαι περήφανος για κάποιους από τους δίσκους μου. Αυτό που γεννούν ως εικόνα, ως οπτική εντύπωση δεν με καλύπτει.

Τελευταία ερώτηση: Εξακολουθείς να πιστεύεις όσα έχεις πει σε αυτή τη συν/ξη;

Εννοώ τα πάντα, εκτός από το παρακάτω: «Πιστεύω στο φασισμό».