Πόσο ελεύθερο είναι το χιούμορ στην Ελλάδα σήμερα;

Πέντε stand up κωμικοί γράφουν για περιπτώσεις που προσέβαλαν, προκάλεσαν ή αυτολογοκρίθηκαν και διαβεβαιώνουν ότι το καλό αστείο στο τέλος θα νικήσει.

Playboy Team

Η ακμάζουσα ελληνική stand up σκηνή δεν έχει αναδείξει μόνο μια νέα φόρμα και φρέσκο περιεχόμενο χιουμοριστικού λόγου, αλλά έχει καταφέρει δειλά δειλά να διευρύνει και τα όρια αυτού του λόγου σε μια χώρα που καθημερινά αποδεικνύει το συντηρητισμό της σε θέματα που σχετίζονται με τα «ιερά και τα όσιά» της. Τελικά πόσο ελεύθεροι νιώθουν οι stand up κωμικοί να αστειευτούν με τα πάντα; Πώς αντιδρά το κοινό σε ένα αστείο με το οποίο ξεβολεύεται; Οι ίδιοι αυτολογοκρίνονται όταν γράφουν ένα κωμικό bit; Οι Διονύσης Ατζαράκης, Θωμάς Ζάμπρας, Χρύσα Κατσαρίνη, Γιώργος Χατζηπαύλου και Δημήτρης Χριστοφορίδης καταθέτουν τις σκέψεις τους.

Τα σχόλια στο «Φαινόμενο Ιησούς» δεν έδωσαν άφεση στους Ατζαράκη-Ζάμπρα

Δεν έχουμε κάποιο αστείο για το οποίο χρειάστηκε να αυτολογοκριθούμε, γιατί δεν συνηθίζουμε να καταπιανόμαστε με ακραία ή ταμπού θεματολογία. Όχι απαραίτητα από πρόθεση, απλώς δεν προέκυψε ως τώρα. Ωστόσο υπάρχει κάτι για το οποίο, ενώ δεν αυτολογοκριθήκαμε, υπήρξε συγκινητικά μεγάλη διάθεση για λογοκρισία από τρίτους. Πρόκειται για το σκετς με τίτλο «Φαινόμενο Ιησούς», το οποίο μπορείτε να βρείτε στο YouTube και σε επιλεγμένα βιντεοκλάμπ.

Η πρόθεση από την αρχή, όπως σε κάθε δουλειά μας, ήταν να κάνουμε κάτι αστείο που θα διασκεδάσει εμάς όσο το φτιάχνουμε και τον κόσμο όταν το δει. Η θρησκευτική θεματολογία προέκυψε εντελώς τυχαία. Ήταν απλώς ένα ωραίο -για εμάς- κόνσεπτ, που έτυχε να είναι τοποθετημένο σε θρησκευτικό πλαίσιο. Και αυτό το αναφέρουμε όχι σαν κάποιας μορφής απολογία, αλλά για να καταστήσουμε σαφές ότι ποτέ δεν υπήρξε συνειδητή πρόθεση να προκαλέσουμε ή να είμαστε εριστικοί απέναντι στα πιστεύω κάποιων ανθρώπων. Πράγμα που φαίνεται από την αισθητική και το ύφος του βίντεο, που μένει μακριά από διδακτισμούς, βωμολοχίες και επιθετική κριτική. Το χιούμορ είναι σε μεγάλο βαθμό αθώο, με σκοπό να προκαλέσει το γέλιο καλοπροαίρετα, χωρίς να κατακρίνει ή να σοκάρει.

Παρότι το βίντεο έχει πάρει αρκετή αγάπη και θετικά σχόλια, υπάρχει μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων που το βρήκε προσβλητικό. Αλλά ευτυχώς είχαν την ψυχραιμία και τη συγκρότηση να ανοίξουν στα comments πολιτισμένο διάλογο, που συχνά περιλάμβανε τις μανάδες μας, πληθώρα ασθενειών και ατελείωτες παραλλαγές της απορίας «γιατί δεν λέμε τα ίδια για τον Μωάμεθ». Και με την ευκαιρία ας το απαντήσουμε: γιατί δεν θα έβγαζε κανένα νόημα. Μεγαλώσαμε σε μια χριστιανική χώρα και δεν έχουμε ιδέα τι παίζει γενικά με τη ζωή του Μωάμεθ. Ευχαριστούμε πάντως για την ερώτηση, κρατάμε την ιδέα για πιθανό σίκουελ/spin-off.

Αποκορύφωμα των μετριοπαθών αντιδράσεων ήταν μια μήνυση που λάβαμε από έναν παπά, ο οποίος έγραψε ότι προσβλήθηκε από το βίντεο και ζήτησε αποζημίωση για την ψυχική οδύνη που του προκαλέσαμε. Και η απόλυτη αλήθεια είναι πως δεν είχαμε σκοπό σε καμία περίπτωση να στεναχωρήσουμε κάποιον, οπότε θέλουμε να πούμε με ειλικρίνεια και στον συγκεκριμένο άνθρωπο: αν διαβάζεις αυτές τις γραμμές… Αααπ! Σε πιάσαμε! Είναι το Playboy. Γιατί διαβάζεις Playboy παπάς άνθρωπος;

 Info

Ο Διονύσης Ατζαράκης και ο Θωμάς Ζάμπρας είναι stand up κωμικοί και σεναριογράφοι, που έχουν δουλέψει μαζί σε πολυάριθμα πρότζεκτ, από το τηλεοπτικό Cinéλθετε μέχρι σε διαφημίσεις για σχεδόν ΚΑΘΕ προϊόν εκεί έξω. Αυτόν τον καιρό κυρίως ετοιμάζουν πράγματα για τα οποία δεν μπορούν να μιλήσουν ακόμα. Μπορούν δηλαδή, αλλά μετά θα πρέπει να σας σκοτώσουν. Δεν αξίζει τον κόπο, οπότε υπομονή.

Θες περισσότερο Ατζαράκη; Youtube Channel | Instagram

Θες περισσότερο Ζάμπρα; Instagram

Η Χρύσα Κατσαρίνη αυτολογοκρίνεται «υγιώς»

Θεωρώ πως τα μόνα όρια που υπάρχουν στην κωμωδία είναι τα όρια που θέτει ο ίδιος ο κωμικός. Η λογοκρισία ήταν, είναι και θα είναι χειριστική και επικίνδυνη. Η αυτολογοκρισία από την άλλη είναι μια οικεία διαδικασία. Αυτολογοκρινόμαστε καθημερινά. Αν θέλεις να ανήκεις σε ένα κοινωνικό σύνολο, σκέφτεσαι τι πρέπει να πεις και με ποιον τρόπο να το διατυπώσεις. Με τον ίδιο τρόπο γράφουμε τα κείμενά μας.

Η κωμωδία του καθενός μας εξελίσσεται και αλλάζει. Είμαι υπέρμαχος της ελευθερίας του λόγου, πόσο μάλλον στην τέχνη. Θα υπερασπιστώ λοιπόν το δικαίωμα του κάθε κωμικού να πει ένα αστείο, άσχετα με το αν είναι προκλητικό ή ακραίο. Σε ό,τι αφορά το δικό μου υλικό, έχω καταλήξει στο ότι δεν θέλω μέσα από την κωμωδία μου να προωθώ το μίσος και όλα τα παρακλάδια του (ρατσισμός, σεξισμός, ομοφοβία κτλ.). Από τη στιγμή που μπορώ να θέσω τον εαυτό μου ενάντια σε όλα αυτά και να τα χτυπήσω, επιλέγω αυτό ακριβώς. #θανικησειηαγαπη

Προφανώς και έχω γράψει αστεία που δεν είναι σύμφωνα με τα παραπάνω. Το μυαλό γεννάει ιδέες, τις καταγράφω και μετά πρέπει να αποφασίσω τι κρατάω και τι πετάω. Αμφιταλαντευόμουν για ένα κείμενο, το οποίο αποφάσισα τελικά να κρατήσω. Αφορά τον σεξισμό και το πώς αντιμετωπίζεται η γυναίκα από τους κόλπους της Εκκλησίας. Το σκέφτηκα αρκετά, γιατί όσο να πεις οι φανατικοί πιστοί στην Ελλάδα δεν είναι γνωστοί για την αυτοσαρκαστική τους διάθεση και το χαλαρό τους προφίλ.

Η αυτολογοκρισία είναι, κατά τη γνώμη μου, μια διαδικασία από την οποία περνάει κάθε σκεπτόμενος άνθρωπος. Μπορεί να είναι υγιής ή και καταστροφική για την πορεία του. Αλλά όσο η λογοκρισία γίνεται από τον ίδιο τον καλλιτέχνη και όχι από εξωτερικούς παράγοντες, δεν έχουμε να φοβόμαστε κάτι.

Info

Η Χρύσα Κατσαρίνη πριν από λίγους μήνες έκανε την πρώτη της ευρωπαϊκή περιοδεία με τη σόλο παράστασή της «Ό,τι πολυτιμότερο έχω» και αυτή τη σεζόν κάνει περιοδεία σε όλη την Ελλάδα. Τον Μάιο θα ανεβάσει τη βιντεοσκόπηση της παράστασης στο κανάλι της στο ΥouΤube.

Θες περισσότερη Κατσαρίνη; YouΤube Channel | Instagram

Υπάρχει μόνο αστείο και μη αστείο για τον Γιώργο Χατζηπαύλου

Ποτέ μέχρι σήμερα δεν έχω ακυρώσει ούτε λογοκρίνει κείμενό μου. Δεν έχω αποφύγει ποτέ κάποιο θέμα ως επικίνδυνο ή αιρετικό, ούτε όμως από την άλλη έχω επιλέξει κάποιο μόνο και μόνο με σκοπό να προκαλέσω. Η συνθήκη που πρέπει να ισχύει ώστε να μιλήσω για ένα θέμα είναι να με ενδιαφέρει και δουλεύοντας πάνω σε αυτό να γράψω τελικά τα αστεία γι’ αυτό το θέμα. Η κωμωδία άλλωστε πετυχαίνει μόνο όταν έρθει το γέλιο. Όποιο κι αν είναι το μήνυμα.

Συνήθως λοιπόν τα αστεία που αποκαλούνται αιρετικά, προκλητικά και ακραία είναι εκείνα που δεν συμφωνούν με τη θέση, τη φιλοσοφία μέρους των θεατών ή με μια αποδεκτή πεποίθηση. Επειδή όμως κωμωδία σημαίνει γελάω κι αυτός είναι ο στόχος πάντα, θα πρέπει για ό,τι κι αν μιλήσει ο κωμικός να είναι πρώτα από όλα αστείο. Πρέπει το κείμενο να είναι τόσο καλά γραμμένο και δοκιμασμένο ώστε ο θεατής να μπορεί να διαφωνήσει με την επιλογή ή τη θέση πάνω στο θέμα, ακόμα κι αν θεωρήσουμε ότι έχει νόημα κάτι τέτοιο σε μια παράσταση κωμωδίας και γενικά στην τέχνη, αλλά όχι με το γεγονός ότι το κείμενο ήταν αστείο. Ακόμα κι αν το θέμα αλλά και η προσέγγιση είναι ακραία.

Το γέλιο άλλωστε είναι μια αντανακλαστική αντίδραση και αυτό σημαίνει ότι δεν μπορείς να αναγκάσεις τον εαυτό σου να μη γελάσει με κάτι μόνο και μόνο γιατί δεν θέλεις ή δεν συμφωνείς. Άρα πολλές φορές, μιλώντας από την πλευρά του δημιουργού, πριν αναρωτηθώ «μήπως δεν γέλασαν γιατί ήταν δύσκολο και προκλητικό το θέμα ή το αστείο», προσπαθώ να δω μήπως το αστείο δεν ήταν καλό και στη συνέχεια ψάχνω τις αλλαγές που πρέπει να κάνω ώστε να δουλέψει όπως πρέπει και να πάρει τα γέλια που πρέπει να πάρει.

Info

Ο Γιώργος Χατζηπαύλου τον Ιανουάριο έκανε πρεμιέρα με τη νέα παράστασή του με τίτλο «Τάιμινγκ» στην κεντρική σκηνή του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης, στο οποίο θα επιστρέψει στις 10 και 11 Μαΐου. Στο μεταξύ είναι σε περιοδεία στην Ελλάδα, ενώ τον Νοέμβριο θα πραγματοποιήσει τη δεύτερη περιοδεία του εκτός Ελλάδας. Μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα για τις παραστάσεις του στο www.xatzi.gr.

Θες περισσότερο Χατζηπαύλου; YouTube Channel | Instagram

Ο Δημήτρης Χριστοφορίδης τραμπουκίστηκε για μία βρισιά

Είμαι βωμολόχος κωμικός. Μου αρέσει πολύ να βρίζω ενώ παίζω. Γι’ αυτό μου αρέσουν παράλληλα με την κωμωδία και τα σεξουαλικά παιχνίδια, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα. Απλώς το λέω γιατί δεν ξέρεις ποτέ, δεν πρέπει να κλείνουμε πόρτες.

Το κοινό δεν είναι πάντα δεκτικό στη βωμολοχία και κανείς δεν μπορεί να το κατηγορήσει. Το κάθε κοινό έχει τα δικά του όρια και διαλέγει το ύφος της επικοινωνίας που θέλει να έχει με τον εκάστοτε καλλιτέχνη. Βέβαια είναι μια δυναμική σχέση γενικότερα. Αυτό που ακούω καμιά φορά ύστερα από παραστάσεις είναι πως βρίζω πολύ. Για παράδειγμα: «Kαλός είσαι, δεν χρειάζεσαι τις βρισιές». Ή το άλλο: «Άμα είσαι ατάλαντος, βρίζεις για να γελάνε».

Μου ακούγεται πολύ περίεργο κάποιος να θεωρεί τις βρισιές κωμικές. Αν η βρισιά είναι αστεία από μόνη της, τότε ο Χριστιανόπουλος δεν έγραφε ποίηση, έγραφε κωμωδία και ο Μπουκόφσκι είναι μέσα στους καλύτερους κωμικούς. Θα ήταν πολύ περίεργο σε έναν καβγά στον δρόμο για το παρκάρισμα, με το που ακουγόταν κάποια παναγία, αντί να πέφτουν μπουνίδια να πέφτουν γέλια και μετά να πηγαίνουν για καφέ λέγοντας «καλά αστειάρα αυτό για τη μανούλα μου».

Θυμάμαι μια παράσταση στην Ελευσίνα. Με είχαν καλέσει από έναν πολιτιστικό σύλλογο να κάνω ένα stand up στην πλατεία. Χριστούγεννα και απόγευμα. Εγώ την είχα μυριστεί τη δουλειά και τους ρώτησα: «Παιδιά, με ξέρετε; Έχετε δει υλικό μου;». Αυτοί με άγνοια κινδύνου μού απάντησαν: «Είστε πολύ καλός, έχουμε ακούσει για σας».

Καλώς.

Στα πρώτα τρία λεπτά που ήμουν στη σκηνή, είχε μαζευτεί κόσμος και με τραμπούκιζε λέγοντας πως πρέπει να ντρέπομαι που μιλάω έτσι μπροστά σε παιδιά και πως ντροπιάζω τους γονείς μου με αυτά που λέω αντί να βρω μια δουλειά σαν κανονικός άνθρωπος. Ο σύλλογος διαλύθηκε και η αρχή που διοργάνωνε το θέαμα έβγαλε ανακοίνωση πως «λυπάται για το θλιβερό συμβάν».

Και όλα αυτά για τη λέξη «πούτσα». Που στο κάτω κάτω της γραφής στα σέρβικα σημαίνει προεξοχή.

Info

Ο Δημήτρης Χριστοφορίδης, ένας από τους καλύτερους κωμικούς της χώρας, μετά τις εξαιρετικά πετυχημένες δύο πρώτες stand up comedy δουλειές του «Στα Βούτυρα» και «Lower με C», παρουσιάζει σε όλη την Ελλάδα μία ώρα με το καινούργιο του υλικό και σας περιμένει για να μοιραστεί τις σκέψεις του πάνω στα κάμπινγκ, στον θυμό του, στους οδοντιάτρους, στην αλλεργία στη γλουτένη και σε πολλά ακόμα, που πριν του συμβούν πάντα σκέφτεται: «Θα γίνει μαλακία». Για τις προσεχείς του παραστάσεις ρίξε μια ματιά στο dchristoforidis.gr.

Θες περισσότερο Χριστοφορίδη; YouTube Channel | Instagram