Η άγνωστη ιστορία του twerking

Υπάρχει σημαντικός λόγος που αυτός ο παρεξηγημένος χορός συνεχίζει να γοητεύει μέχρι σήμερα.

Playboy Team

Τον περασμένο Ιανουάριο, το μουσικό συγκρότημα του Miami, City Girls, κατάφερε να διχάσει το διαδίκτυο με το single του «Twerk». Πρόκειται για μία συνεργασία με την Cardi B, η οποία δεν χάνει την ευκαιρία να προκαλεί με κάθε τρόπο το συντηρητικό κοινό και να σπάει τις νόρμες με τον δικό της ξεχωριστό τρόπο. Και αυτή τη φορά το videoclip της νέας επιτυχίας έρχεται να ανοίξει μία τεράστια συζήτηση και να μας δώσει μία καλή αφορμή ώστε να ασχοληθούμε με αυτόν τον παρεξηγημένο και αδικημένο χορό. Το twerking.

Ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας κάνει λόγο πως πρόκειται για μία άστοχη επιλογή όσον αφορά το videoclip καθώς είναι ντροπιαστικό για το γυναικείο φύλο και ειδικά τις έγχρωμες γυναίκες. Αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για το εντελώς αντίθετο. Εκφράζει την ενδυνάμωση των γυναικών, την ελευθερία της έκφρασης και πάνω απ’ όλα μία ολόκληρη κοινότητα. Και εξηγούμαστε.

Οι στίχοι στο «Twerk» χρησιμεύουν ως ένας ύμνος στο γυναικείο φύλο. Η Yung Miami (μία εκ των ιδρυτών του συγκροτήματος) μας γνωστοποιεί πως δεν την διάλεξε ένας άντρας αλλά εκείνη με τον δικό της τρόπο κατάφερε να τον κάνει δικό της. Ρίχνει μία γροθιά στο πατριαρχικό πρότυπο και αυτοί οι στίχοι ενισχύονται από ένα group γυναικών που διασκεδάζουν με τον δικό τους τρόπο σ’ έναν διαγωνισμού twerking. Είναι η επιτομή της γυναικείας συντροφικότητας και αλληλεγγύης. Όπως θα δεις στο videoclip, παρότι οι γυναίκες διαγωνίζονται, όλες φροντίζουν η μία την άλλη, δείχνοντας με αυτόν τον τρόπο πως οι έγχρωμες γυναίκες όταν βρίσκονται στην εξουσία τροφοδοτούν και υπερασπίζονται τις ανάγκες των άλλων γυναικών.

Ωστόσο, πάντα θα υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος. Και στην προκειμένη περίπτωση ο συντηρητισμός βρίσκει την φωνή του στα λόγια της δημοσιογράφου Stephanie Hamill, η οποία ανέφερε χαρακτηριστικά: «Στην εποχή του #metoo, πώς ακριβώς αυτό το videoclip ενδυναμώνει τις γυναίκες;», με την Cardi B να της απαντά αφοπλιστικά: «Γιατί πολύ απλά λέει στις γυναίκες ότι μπορούν να φορέσουν ό,τι θέλουν, να κάνουν ό,τι θέλουν και να μην χρειάζεται να λογοδοτήσουν για την ελευθερία τους».

Βέβαια το αρχικό tweet της Hamill σημείωσε πάνω από 6.000 retweets και 33.000 likes και όχι τυχαία. Η άποψή της έχει τις ρίζες της σε μια κοινή ρητορική μεταξύ εκείνων που πιστεύουν ότι οι γυναίκες -και ειδικά οι έγχρωμες- που κάνουν twerking, αξίζουν καθώς προκαλούν την σεξουαλική βία. Κάτι που επιβεβαιώνει αυτό που όλοι γνωρίζουμε αλλά δεν θέλουμε να παραδεχτούμε. Πως τα μαύρα θηλυκά σώματα, ειδικά στο συγκεκριμένο videoclip, έχουν διαστρεβλωθεί σ’ έναν αποκλειστικά σεξουαλικό γνώρισμα που φυσικά αντιτίθεται στην ιστορική σημασία του συγκεκριμένου χορού.

Το «Twerk» στη σύγχρονη δυτική κουλτούρα περιγράφεται ως ένας χορός, όπου κάποια λικνίζει τους γοφούς της μ’ έναν σεξουαλικά προκλητικά τρόπο. Αφενός κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει όσους το πιστεύουν αλλά η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική. Οι ρίζες του παρεξηγημένου αυτού χορού βρίσκονται πίσω στην Αφρική, όπου οι χορευτικές κινήσεις περιλαμβάνουν κάθε πτυχή του σώματος. Λέγεται η ιστορία ξεκινάει πολύ πριν την έννοια της ιδιοκτησίας και της δημιουργίας των αραβικών θρησκειών. Ο τελετουργικός χορός ήταν ένας τρόπος για να τιμήσουν τον φυσικό κύκλο της γονιμότητας και την ροή αίματος του γυναικείου κύκλου.

Η ιστορία του twerking είναι τόσο παρεξηγημένη όπως και η ιστορία της μαύρης φυλής.

Τα σύγχρονα κινήματα, σε αυτό που η Δύση αναφέρεται ως «twerking», μοιάζουν με τους παραδοσιακούς αφρικανικούς χορούς. Ένα παράδειγμα είναι το Mapouka, το οποίο προέρχεται από την Δυτική Αφρική και συγκεκριμένα από την Ακτή Ελεφαντοστού. Το Mapouka που σημαίνει «ο χορός της λεκάνης» είναι ένας παραδοσιακός χορός που εκτελείται σε φεστιβάλ και είναι γνωστός ως ένας τρόπος για να επιτευχθεί μια στενότερη σχέση με τον Θεό. Συνήθως εκτελείται από μία ομάδα γυναικών που χορεύουν σ’ έναν κύκλο απαλλαγμένες από τα ανδρικά βλέμματα παρότι συνοδεύονται από άνδρες τυμπανιστές.

Όπως και το twerking, έτσι και αυτή η μορφή χορού υπέστη έντονη λογοκρισία και έλεγχο σε πολλές αφρικανικές χώρες. Το Mapouka απαγορεύτηκε στην Ακτή Ελεφαντοστού και στην Νιγηρία λόγω του ισχυρισμού ότι οι γυναίκες χορεύουν μισόγυμνες. Αλλά οι γυναίκες που χορεύουν, ειδικά υπό τους ήχους του αφρικανικού drumming, πάντοτε έχουν και μία ιστορία να πουν. Ο χορός τους δεν είναι απλά μία διασκέδαση αλλά μία κραυγή κατά των καταπιεστών και μέσο επικοινωνίας των σκλάβων που αναζητούν την ελευθερία.  

Η πολιτισμική ομορφιά μπορεί να παίρνει νέες μορφές, ωστόσο παραμένει πιστή στην αρχική της ύπαρξη. Η ιστορία του twerking είναι τόσο παρεξηγημένη όπως και η ιστορία της μαύρης φυλής. Αποτέλεσμα του συστηματικού ρατσισμού και αποικισμού όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά σε ολόκληρο τον πλανήτη. Εν κατακλείδι, ακόμη και αν κάποιοι κλείνουν τα μάτια στην αλήθεια ή θέλουν να βλέπουν μόνο αυτό που τους ορίζουν οι νόρμες της δυτικής κοινωνίας, η πραγματικότητα είναι ξεκάθαρη. Το πως η ιστορική μνήμη θα συνεχίζει να ζει μέσα στα μαύρα σώματα. Και με τον δικό της ξεχωριστό τρόπο, θα συνεχίζει να γοητεύει.