Δεκέμβριος (Τεύχος 225)
Community
wootafak
crazy58
juampy
ktsap66
boy75
Jumpertime
proestakis
s0bak0v0d
chtsip
CHRIS FOUNTIS
Nikosng
FUNEC
ANGEL9999
Horsepower
wapaul
Στάθης
mariossima
enzo21
STELIO64
thomas59
aris1971
kritonxan
Σύνολο μελών: 5765 | Εγγραφή
Steve Jobs: Η τελευταία συνέντευξη στο Playboy
Bookmark and Share
13/03/2012
Steve Jobs

Φλεβάρης του 1985. Ο πλανήτης βρίσκεται μισοθαμμένος στον πολιτικό παγετώνα του Ψυχρού Πολέμου και ο Σιλβέστερ Σταλόνε εκμεταλλεύεται τη συγκυρία για να ξετινάξει το box office με το Ρόκι IV – αυτό με το Σοβιετικό Ιβάν Ντράγκο. Η μουσική κοινότητα καλωσορίζει στους κόλπους της μια ρούκι πιτσιρίκα με αυθάδικη φάτσα ονόματι Σίντι Λόπερ και οι άντρες όλου του κόσμου υποδέχονται τις καμπύλες της Ντρούνα που έχουν μόλις ξεπηδήσει από το πενάκι του Πάολο Σερπιέρι. Όλοι μαζί τραγουδάνε το We Are The World. Το αμερικανικό Playboy κανονίζει συνέντευξη με τον Στιβ Τζομπς, που τότε ήταν 30 ετών, είχε μια κάπως φλούφλικη φράντζα και λεγόταν μεν Στίβεν Τζομπς, αλλά από πολλές απόψεις ήταν ήδη Ο ΣΤΙΒ ΤΖΟΜΠΣ. Ήταν ήδη πολυεκατομμυριούχος και είχε μόλις επινοήσει το concept του προσωπικού ηλεκτρονικού υπολογιστή ρίχνοντας στην αγορά το Macintosh. Επίσης, ήταν ήδη ένας γοητευτικός ομιλητής, ένας ιδανικός πλασιέ οραμάτων. Σήμερα, 26 χρόνια μετά από εκείνη την εμβληματική συνέντευξη και ένα μόλις μήνα μετά το θάνατό του, είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε ότι ήταν και πάρα πολύ εύστοχος στις «προφητείες» του, έστω κι αν χρειάστηκε να τις εκπληρώσει μόνος του.

ΑΠΟ ΤΟΝ DAVID SHEFF, ΑΠΟΔΟΣΗ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΖΑΒΑΡΑΣ, PHOTOS: BYRON WOLMAN

Αφήσαμε πίσω μας το 1984 και τα κομπιούτερ δεν έχουν καταλάβει ακόμα τον πλανήτη. Παρ’ όλ’ αυτά, σας έχουν κάνει στα 30 σας έναν από τους διασημότερους και πλουσιότερους ανθρώπους στις ΗΠΑ.
Προσωπικά, σε σχέση με πέρσι, έχω χάσει 250 εκατομμύρια δολάρια λόγω της πτώσης της μετοχής της Apple [γελάει].

Και μπορείτε να γελάτε;
Δεν είμαι διατεθειμένος να αφήσω τα λεφτά να μου χαλάσουν τη ζωή. Η βασική μου άποψη για το χρήμα είναι ότι έχει πλάκα, αν και με προβληματίζει το γεγονός ότι τραβάει όλη την προσοχή. Κάθε φορά που δίνω διάλεξη σε κάποιο πανεπιστήμιο οι φοιτητές στέκονται στο ότι έγινα εκατομμυριούχος. Έχουν πάψει να σκέφτονται με ιδεαλιστικούς όρους.

Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι οι υπολογιστές έχουν κάνει εκατομμυριούχους κάτι...
Νεαρούς μανιακούς. Το ξέρω.

Εγώ θα έλεγα ανθρώπους σαν εσάς, που πριν από δέκα χρόνια δουλεύατε σε ένα γκαράζ.
Τι είδους επανάσταση έχετε ξεκινήσει;

Εδώ και 100 χρόνια ζούμε στη σκιά της πετροχημικής επανάστασης. Αυτή η επανάσταση μας έδωσε την ενέργεια, τη δωρεάν μηχανική ενέργεια. Άλλαξε τις δομές της κοινωνίας σε πάρα πολλά επίπεδα. Η επανάσταση της πληροφορίας είναι κι αυτή μια επανάσταση δωρεάν ενέργειας, της ελεύθερης διανοητικής ενέργειας. Είμαστε ακόμα στην αρχή, αλλά ήδη ο Macintosh για να λειτουργήσει χρειάζεται λιγότερο ρεύμα από μια λάμπα των 100 watt. Είμαι σίγουρος ότι σε 20 ή 50 χρόνια από τώρα αυτή η επανάσταση της πληροφορίας θα επισκιάσει την πετροχημική. Είμαστε τυχεροί που τη ζούμε από την πρώτη γραμμή.

Προφανέστατα πιστεύετε ότι οι υπολογιστές θα αλλάξουν τη ζωή μας.
Ο υπολογιστής είναι το πιο εκπληκτικό εργαλείο που έχει κατασκευάσει ποτέ ο άνθρωπος. Μπορεί να γράψει, να κάνει μαθηματικές πράξεις, να λειτουργήσει ως σταθμός επικοινωνίας, να οργανώσει μια επιχείρηση, να προσφέρει γραμματειακή και αρχειακή υποστήριξη ή να μετατραπεί σε καλλιτεχνικό όχημα. Το μόνο που χρειάζεται είναι διαφορετικές οδηγίες, εξειδικευμένο software. Κανένα άλλο εργαλείο δεν έχει τις δυνατότητες του υπολογιστή και αυτή τη στιγμή δεν είμαστε σε θέση να ξέρουμε πού θα φτάσουν αυτές οι δυνατότητες. Προς το παρόν, τα κομπιούτερ μάς κάνουν τη ζωή πιο εύκολη. Στο πέρασμα των χρόνων θα είναι σε θέση να κάνουν πολύ περισσότερα πράγματα για μας.

Όπως;
Ο βασικός λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι θα αγοράζουν υπολογιστή θα είναι για να συνδέονται σε ένα επικοινωνιακό δίκτυο. Είμαστε μόλις στα αρχικά στάδια μιας επανάστασης αντίστοιχης μ’ αυτήν που επέφερε κάποτε το τηλέφωνο.

Μπορείτε να γίνετε πιο συγκεκριμένος;
Μόνο υποθέσεις μπορώ να κάνω αυτή τη στιγμή. Στη βιομηχανία συμβαίνει συχνά να γνωρίζεις ότι κάτι μεγάλο πρόκειται να συμβεί χωρίς να είσαι σε θέση να το προσδιορίσεις με ακρίβεια.

Άρα σήμερα ζητάτε από τους υποψήφιους αγοραστές ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή να επενδύσουν 3.000 δολάρια σε κάτι που προς το παρόν είναι ευσεβής πόθος;
Στο μέλλον δε θα είναι ευσεβής πόθος. Καταλαβαίνω ότι ο κόσμος θέλει λεπτομέρειες και ότι εμείς δεν είμαστε σε θέση να του τις δώσουμε. Πριν από 100 χρόνια, όμως, αν κάποιος ρωτούσε τον Γκράχαμ Μπελ τι θα έκανε με το τηλέφωνο, δε θα ήξερε τι να του απαντήσει. Δεν ήταν σε θέση να ξέρει πόσο θα άλλαζε τον κόσμο, ότι οι άνθρωποι κάποια μέρα θα χρησιμοποιούσαν το τηλέφωνο για να παραγγείλουν φαγητό στο σπίτι ή για να μάθουν τι ταινία παίζει στο σινεμά της γειτονιάς τους. Ο Μπελ ήξερε ότι είχε στα χέρια του κάτι σημαντικό. Ήξερε επίσης ότι, σε αντίθεση με τον τηλέγραφο, το τηλέφωνο δε χρειαζόταν ούτε κώδικες ούτε εκμάθηση ούτε ειδικές δεξιότητες. Τα υπόλοιπα δεν μπορούσε να τα φανταστεί, ούτε καν τη διαφορά που θα έκανε το γεγονός ότι με τη δική του εφεύρεση μπορούσες όχι μόνο να πεις κάτι σε κάποιον άλλο, αλλά –εφόσον το ήθελες– και να του το τραγουδήσεις.

Τι σημαίνει αυτό;
Το τηλέφωνο σου επέτρεπε να υπογραμμίσεις τις λέξεις σου –τα λόγια– με μέσα που υπερέβαιναν τις στοιχειώδεις αρχές της γλωσσολογίας. Αυτό ζούμε και σήμερα.
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να βάλουμε ένα IBM PC σε κάθε αμερικανικό σπίτι για να αυξήσουμε την παραγωγικότητά μας. Κάνουν λάθος. Ο αγοραστής του IBM PC πρέπει να μάθει κώδικες και γλώσσες προγραμματισμού. Το manual του WordStar (σ.σ. ο διασημότερος επεξεργαστής κειμένου της εποχής εκείνης) είναι ένας τόμος 400 σελίδων. Ο Macintosh είναι το πρώτο «τηλέφωνο» της βιομηχανίας των υπολογιστών. Σε αφήνει να «τραγουδήσεις». Δεν επικοινωνείς μόνο με τις λέξεις. Έχεις στη διάθεσή σου διαφορετικές γραμματοσειρές και τη δυνατότητα να ζωγραφίζεις και να προσθέτεις εικόνες στις λέξεις προκειμένου να εκφραστείς καλύτερα.

Είναι σημαντική αυτή η δυνατότητα ή μιλάμε απλώς για ένα χαριτωμένο νεωτερισμό;
Είναι όσο σημαντική ήταν και η διαφορά του τηλεφώνου από τον τηλέγραφο.

Με τους ρυθμούς που αλλάζουν τα πράγματα, ακόμα και ο Mac δε θα θεωρείται απαρχαιωμένος μετά από μερικά χρόνια;
Πριν από το Macintosh υπήρχαν δύο στάνταρ: ο Apple II και το IBM PC. Και τα δύο ήταν σαν ποτάμια που για να κυλήσουν έπρεπε να διαβρώσουν τα σκληρά βράχια ενός φαραγγιού. Και τα δύο χρειάστηκαν αρκετά χρόνια μέχρι να βρουν το δρόμο τους: ο Apple II χρειάστηκε επτά χρόνια και το IBM PC τέσσερα. Με το Macintosh καταφέραμε να χαράξουμε μια τρίτη διαδρομή μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο. Σπάσαμε την πέτρα και δημιουργήσαμε ένα τρίτο στάνταρ. Κατά τη γνώμη μου, μόνο αυτές οι δύο εταιρείες είναι σε θέση να δημιουργούν καινοτομίες σήμερα, η Apple και η ΙΒΜ. Θα ήταν χρήσιμο να υπήρχαν κι άλλες εταιρείες με τέτοιες δυνατότητες, αλλά δεν υπάρχουν. Η προσπάθεια που απαιτείται για κάθε καινοτομία είναι κολοσσιαία, οπότε δε νομίζω ότι κάποια από τις δύο ικανές εταιρείες θα επιχειρήσει νέα βήματα τα επόμενα τρία ή τέσσερα χρόνια. Ίσως δούμε καινούρια πράγματα στο τέλος της δεκαετίας.

Οι περισσότεροι υπολογιστές χρησιμοποιούν πλήκτρα για να μεταβιβάσουν εντολές. Ο Macintosh χρησιμοποιεί αυτό το κυλιόμενο κουτάκι που ονομάζεται «mouse». Σε τι είναι καλύτερο από το πληκτρολόγιο;
Αν θέλω να σου πω ότι έχεις ένα λεκέ στο πουκάμισο, δεν υπάρχει περίπτωση να σου πω: «Έχεις ένα λεκέ 14 εκατοστά κάτω από το γιακά και 4 εκατοστά αριστερά από το κουμπί του πουκαμίσου σου». Θα σου πω: «Κοίτα εκεί!» και θα σ’ το δείξω. Κάναμε πάρα πολλές έρευνες και καταλήξαμε στο ότι το «να δείχνεις» είναι πολύ πιο εύκολο από το να περιγράφεις. Και δεν είναι μόνο πιο εύκολο, είναι και πιο αποτελεσματικό.

Πολλοί κατακρίνουν την απόφαση της μη συμβατότητας με την IBM ως επίδειξη υπεροψίας.
Εμείς αναπτύξαμε μια τεχνολογία ανώτερη της IBM. Πολλοί μας θεωρούν τρελούς που δεν την κάναμε συμβατή με την τεχνολογία της IBM, που αποφασίσαμε να μη ζούμε κάτω από την ομπρέλα της. Εγώ νομίζω ότι πήραμε τη σωστή απόφαση για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι η IBM κάποια στιγμή θα κλείσει την ομπρέλα της και θα τσακίσει τις εταιρείες που βρίσκονται κάτω απ’ αυτήν. Ο δεύτερος και πιο σημαντικός είναι ότι διαφωνούμε με τα κίνητρά της. Για μας τα κομπιούτερ είναι τα πιο εκπληκτικά εργαλεία που είχε ποτέ στα χέρια του ο άνθρωπος. Και πιστεύουμε ότι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο, να τον βελτιώσουν.

Αισθάνεστε ποτέ τύψεις για τις εταιρείες που τρέχουν πίσω από την Apple, δεν την προλαβαίνουν και οδηγούνται στη διάλυση;
Αυτή είναι η μοίρα των εταιρειών. Προσωπικά πιστεύω ότι ο θάνατος είναι η πιο σπουδαία εφεύρεση της ζωής. Εξυγιαίνει το σύστημα, το απαλλάσσει από τα απαρχαιωμένα και εξαχρηστευμένα στοιχεία. Νομίζω ότι αυτή θα είναι και η μεγαλύτερη πρόκληση που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η Apple. Όταν εμφανιστούν δυο πιτσιρικάδες που θα κρατάνε στα χέρια τους την επόμενη μεγάλη καινοτομία, θα τους αγκαλιάσουμε; Θα τους αποδεχτούμε; Θα πάρουμε τη δύσκολη απόφαση να αποσύρουμε τη δική μας τεχνολογία και να υιοθετήσουμε τη δική τους; Θα ήθελα να πιστεύω ότι δε θα χρειαστεί, ότι θα είμαστε ένα βήμα μπροστά κι απ’ αυτούς.

Σε τι διαφέρουν οι άνθρωποι που έχουν καλές ιδέες από τους ανθρώπους που υλοποιούν τις καλές ιδέες;

Ας κάνουμε μια σύγκριση με την IBM. Εμείς είμαστε σίγουροι ότι ο Mac θα πουλήσει τρελά. Δεν τον φτιάξαμε όμως για κανέναν άλλο, τον φτιάξαμε για την πάρτη μας. Εμείς και μόνο εμείς θα κρίναμε κατά πόσο ήταν ένα σπουδαίο προϊόν. Δεν υπήρχε περίπτωση να κάνουμε έρευνα αγοράς. Θέλαμε απλώς να κατασκευάσουμε το καλύτερο πράγμα που μπορούσαμε να κατασκευάσουμε. Ο ξυλουργός που φτιάχνει μια όμορφη συρταριέρα δε βάζει ένα χοντροκομμένο κομμάτι κόντρα πλακέ στο πίσω μέρος της μόνο και μόνο επειδή δε θα το δει κανείς αφού ακουμπάει στον τοίχο. Το έχει δει ο ίδιος και, για να κοιμηθεί καλά το βράδυ, θα πρέπει ολόκληρο το έργο του να διαπνέεται από αισθητική και ποιοτική αρτιότητα.

Υπονοείτε, δηλαδή, ότι την IBM δεν την απασχολεί η αρτιότητα;
Είμαι σίγουρος ότι κατασκευάζουν τα προϊόντα τους βασιζόμενοι σε έρευνες αγοράς. Τα απευθύνουν σε συγκεκριμένο target group, που ανήκει σε συγκεκριμένη δημογραφική κατηγορία του πληθυσμού, και επιδιώκουν να γίνουν πλούσιοι απ’ αυτά τα προϊόντα. Τα κίνητρά τους διαφέρουν από τα δικά μας. Εμείς βάλαμε στόχο να φτιάξουμε τον κορυφαίο υπολογιστή που έχει φτιαχτεί ποτέ.

Αυτή η εντύπωση της «ιεραποστολής» διαπνέει και την ίδια την Apple, όχι μόνο τα προϊόντα της.
Αισθάνομαι ότι μπορούμε να επηρεάσουμε την κοινωνία και με άλλους τρόπους, όχι μόνο με τους υπολογιστές μας. Νομίζω ότι η Apple έχει τη δυνατότητα να γίνει στα τέλη της δεκαετίας του ’80 ή στις αρχές του ’90 μια υποδειγματική σύγχρονη επιχείρηση. Πριν από 15 χρόνια οι πιο συναρπαστικές εταιρείες της Αμερικής ήταν η Polaroid και η Xerox. Στην πορεία έγιναν οργανισμοί δισεκατομμυρίων και έχασαν το όραμά τους. Ανάμεσα στους διευθυντές και στους ανθρώπους που κατασκευάζουν τα προϊόντα μεσολαβούν πολλές στρώσεις μάνατζμεντ. Το εγγενές πάθος, η σπίθα, έχει χαθεί. Οι άνθρωποι με τις καλές ιδέες δεν μπορούν να τις εφαρμόσουν αν δεν πείσουν όλους αυτούς τους μάνατζερ για τη βιωσιμότητά τους. Κι αυτό συμβαίνει σε όλες τις εταιρείες-κολοσσούς. Γι’ αυτό και οι δημιουργικοί άνθρωποι τις εγκαταλείπουν. Το γνωρίζω από πρώτο χέρι – η Apple στήθηκε από τέτοιους ανθρώπους. Είμαστε το Νησί Έλις της Silicon Valley. Σ’ εμάς έρχονται όλοι οι «πρόσφυγες» των άλλων εταιρειών, τα λαμπρά μυαλά που στις άλλες επιχειρήσεις αντιμετωπίζονταν ως ταραχοποιοί. Τέτοιος άνθρωπος, ξέρετε, ήταν και ο δρ. Έντουιν Λαντ, ταραχοποιός. Παράτησε το Χάρβαρντ και ίδρυσε την Polaroid. Δεν ήταν μόνο ένας σπουδαίος εφευρέτης, ήταν ένας οραματιστής που πίστεψε στην αλληλεπίδραση της τέχνης, της επιστήμης και των επιχειρήσεων και έστησε έναν οργανισμό που αντανακλούσε αυτή την πίστη. Στο τέλος τον πέταξαν έξω από το δικό του οργανισμό, τον απέλυσαν – μιλάμε για μνημειώδη βλακεία. Οι άνθρωποι σαν τον Λαντ θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται σαν εθνικοί θησαυροί. Όταν είσαι παιδί, θα πρέπει να θες να γίνεις σαν κι αυτόν. Ούτε αστροναύτης ούτε ποδοσφαιριστής, θα πρέπει να θες να γίνεις σαν κι αυτόν.

Όταν ήσασταν φοιτητής στο πανεπιστήμιο, ποιο ήταν το δημοφιλέστερο μέσο «αλλαγής του κόσμου»; Η πολιτική;
Κανένας από τους πραγματικά ευφυείς ανθρώπους που γνώρισα στο πανεπιστήμιο δεν ασχολήθηκε με την πολιτική. Διαισθάνονταν όλοι τους ότι η πολιτική δεν ήταν αρκετή για να αλλάξει τον κόσμο. Τουλάχιστον δεν ήταν στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και στις αρχές του ’70. Σήμερα όλοι αυτοί ασχολούνται με τις επιχειρήσεις, πράγμα σχετικά παράδοξο, αφού είναι οι ίδιοι άνθρωποι που κάποτε πήγαν να ζήσουν κοινοβιακά στην Ινδία –όπως κι εγώ– ή που προσπάθησαν με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο να ανακαλύψουν τις μεγάλες αλήθειες της ζωής.

Τελικά, όλοι κάνουν την αυτόματη επιλογή: τα χρήματα.
Κανένας τους δε νοιάζεται για τα λεφτά. Πολλοί έγιναν πλούσιοι, αλλά δεν ήταν αυτός ο σκοπός τους. Μπήκαν στις επιχειρήσεις επειδή εκεί είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουν πράγματα: να πετύχουν, να αποτύχουν, να ωριμάσουν. Η πολιτική είναι συντηρητικός χώρος, δε σου δίνει τέτοιες ευκαιρίες. Πιστεύω, πάντως, ότι μέσα στη δεκαετία του ’90 οι ΗΠΑ θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τουλάχιστον μια βαθιά, τεράστια κρίση. Ίσως τότε όλοι αυτοί οι άνθρωποι να βρουν την ευκαιρία να μεταφέρουν τον ιδεαλισμό και την πρακτική εμπειρία τους στο πολιτικό πεδίο. Αν όντως συμβεί κάτι τέτοιο, θα ευτυχήσουμε. Θα δούμε να αναλαμβάνει τα ηνία η καλύτερα εκπαιδευμένη γενιά Αμερικανών, οι άνθρωποι που ξέρουν να διαλέγουν συνεργάτες, να διεκπεραιώνουν υποθέσεις, να ηγούνται.

Κάθε γενιά τα ίδια δε λέει;

Ζούμε σε μια εντελώς καινούρια εποχή. Η τεχνολογική επανάσταση έχει επηρεάσει τις επιχειρήσεις, την οικονομία, την κοινωνία συνολικά. Στο κοντινό μέλλον οι σημαντικότερες αποφάσεις –το πώς εκμεταλλευόμαστε τους πόρους μας, το πώς επιμορφώνουμε τα παιδιά μας– θα λαμβάνονται με γνώμονα τις δυνατότητες και την κατεύθυνση της τεχνολογίας. Οι περισσότεροι πολιτικοί ηγέτες δεν πήραν ποτέ μέρος σ’ αυτή την επανάσταση. Δε συνειδητοποιούν ότι μπαίνουμε σε μια εποχή πληροφορίας και καινοτομιών και συνεχίζουν να επενδύουν στα όπλα. Η Αμερική την τελευταία πενταετία έχει κάνει τη μεγαλύτερη επένδυση κεφαλαίου σε οπλικά συστήματα στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Ισχυρίζεστε ότι θα έπρεπε να επενδύουμε σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές;
Θα σας πω μια ιστορία. Πριν από μερικούς μήνες έφτασε στα χέρια μου μια βιντεοκασέτα που κανονικά δε θα έπρεπε να έχει φτάσει στα χέρια μου – περιείχε απόρρητο στρατιωτικό υλικό. Παρακολουθώντας τη, συνειδητοποίησα ότι όλες οι πυρηνικές κεφαλές του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη βρίσκονται προσαρμοσμένες σε πυραύλους που τηλεκατευθύνονται από Apple II. Εμείς δεν πουλήσαμε υπολογιστές στο στρατό. Φαντάζομαι ότι ο στρατός τούς αγόρασε από κάποιους ντίλερ. Δεν αισθάνομαι καλά με το γεγονός ότι οι υπολογιστές μας χρησιμοποιούνται σαν όπλα μαζικής καταστροφής. Είναι, όμως, δεδομένο ότι οι υπολογιστές είναι εργαλεία και ως τέτοια, δεν πρόκειται να χρησιμοποιούνται πάντα με τρόπους που ικανοποιούν εμάς που τους κατασκευάσαμε. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να επενδύσουμε όχι στα εργαλεία, αλλά στη σοφία και στη σύνεση αυτών που τα χρησιμοποιούν, στην εκπαίδευση των χρηστών, στην παιδεία.

Το μέλλον πώς θα είναι;

Όταν γύρισα από την Ινδία, συνειδητοποίησα ότι η λογική, η δυτική σκέψη, δεν είναι έμφυτο χαρακτηριστικό του ανθρώπινου είδους. Είναι μια επίκτητη ικανότητα. Αν δεν είχαμε διδαχτεί να σκεφτόμαστε κατ’ αυτόν τον τρόπο, δε θα σκεφτόμασταν έτσι. Προφανώς, η σημαντικότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει κάθε εκπαιδευτικό σύστημα είναι ο τρόπος με τον οποίο σου μαθαίνει να σκέφτεσαι. Οι υπολογιστές είναι δεδομένο ότι θα αλλάξουν τον τρόπο σκέψης μας. Σήμερα έχουμε τα βιβλία. Αν, για παράδειγμα, θες να μελετήσεις τον Αριστοτέλη, μπορείς να παρακολουθήσεις κάποια μαθήματα. Αυτά θα σου δώσουν μια ερμηνεία της αριστοτέλειας σκέψης. Τα βιβλία σού δίνουν την απευθείας πρόσβαση στον Αριστοτέλη. Η σκέψη του βρίσκεται σ’ αυτά αναλλοίωτη, με τη δική του διατύπωση. Το πρόβλημα, όμως, με τα βιβλία είναι ότι δε σου επιτρέπουν να κάνεις ερωτήσεις στον Αριστοτέλη. Νομίζω ότι οι υπολογιστές θα έχουν αυτή την προοπτική. Θα καταφέρουν κάποτε να μετατρέψουν τη μαθησιακή διαδικασία σε εμπειρία. Θα επαναπροσδιορίσουν τις αρχές και τα θεμέλια της μόρφωσης.

Θα την προλάβετε αυτή την εποχή;

Όχι. Αυτά θα τα ζήσει η επόμενη γενιά. Η μεγαλύτερη πρόκληση που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η δική μου γενιά θα είναι το πώς θα αποχωρήσει από το προσκήνιο με χάρη και αξιοπρέπεια. Τα πράγματα θα τα εξελίξει η επόμενη γενιά. Εμείς οφείλουμε να της παραδώσουμε γερά θεμέλια και σωστές προσλαμβάνουσες. Και, βέβαια, τα ηνία. Εγκαίρως.

Sitemap    Top Εγγραφή| Είσοδος Playboy Worldwide